Służebność przesyłu stanowi szczególny rodzaj ograniczonego prawa rzeczowego, wprowadzony do polskiego porządku prawnego od dnia 3 sierpnia 2008 r. na mocy nowelizacji Kodeksu cywilnego z dnia 30 maja 2008 r. Ustawą o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2008 nr 116, poz. 731). Instytucja ta została ustanowiona jako odrębne prawo rzeczowe, dostosowane do potrzeb funkcjonowania infrastruktury przesyłowej, takiej jak sieci energetyczne, gazowe, wodociągowe czy telekomunikacyjne.

Służebność przesyłu umożliwia przedsiębiorstwom przesyłowym korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym do posadowienia, eksploatacji, konserwacji oraz modernizacji urządzeń przesyłowych.

Nasza kancelaria oferuje kompleksowe wsparcie prawne zarówno dla właścicieli nieruchomości, jak i przedsiębiorstw przesyłowych.

---

Odrębność służebności przesyłu od służebności gruntowej

Służebność przesyłu, choć funkcjonalnie zbliżona do służebności gruntowej, stanowi odrębną instytucję prawną.

Do jej kluczowych cech należą:

• ustanawiana jest na rzecz przedsiębiorcy przesyłowego, a nie właściciela innej nieruchomości,
• nie wymaga istnienia nieruchomości władnącej,
• jej treść jest ściśle związana z funkcjonowaniem urządzeń przesyłowych,
• ma charakter służebności „publicznoprawnie uzasadnionej”, choć pozostaje prawem prywatnym.

Rozróżnienie to ma istotne znaczenie w praktyce – w szczególności przy ocenie podstaw prawnych korzystania z nieruchomości oraz w sporach dotyczących wynagrodzenia czy zasiedzenia.

---

Zasiedzenie służebności przesyłu – znaczenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. (P 10/16)

Istotne znaczenie dla praktyki stosowania przepisów dotyczących służebności przesyłu ma wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2025 r., sygn. P 10/16, który w sposób przełomowy wpłynął na interpretację przesłanek zasiedzenia służebności przesyłu.

Trybunał zakwestionował dotychczasową, szeroką praktykę polegającą na dopuszczaniu zasiedzenia służebności odpowiadającej treścią służebności przesyłu za okresy sprzed wprowadzenia tej instytucji do Kodeksu cywilnego (tj. przed 2008 r.), bez odpowiednich gwarancji ochrony prawa własności.

---

Konsekwencje wyroku:

• ograniczenie możliwości powoływania się przez przedsiębiorstwa przesyłowe na zasiedzenie przed 2008 r.,
• konieczność bardziej rygorystycznego badania przesłanek posiadania służebności,
• wzmocnienie ochrony właścicieli nieruchomości,
• otwarcie drogi do dochodzenia roszczeń przez właścicieli (w tym wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości).

Wyrok ten ma szczególne znaczenie dla spraw sądowych w toku, jak również dla już ukształtowanych stanów faktycznych, w których przedsiębiorstwa przesyłowe opierały swoje uprawnienia na konstrukcji zasiedzenia.

---

Konsekwencje dla sporów z przedsiębiorstwami przesyłowymi

W następstwie wskazanego orzeczenia:

• właściciele nieruchomości uzyskali silniejsze instrumenty kwestionowania tytułu prawnego do gruntów prywatnych przez przedsiębiorstwa przesyłowe,
• przedsiębiorstwa przesyłowe zobowiązane są do wykazania wyraźnej podstawy prawnej korzystania z nieruchomości,
• wzrosło znaczenie negocjacji i umownego regulowania stanu prawnego infrastruktury przesyłowej,
• zwiększyła się liczba spraw o ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem.

Nasza specjalizacja – kompleksowa obsługa sporów przesyłowych

Specjalizujemy się w prowadzeniu spraw dotyczących służebności przesyłu, reprezentując zarówno właścicieli nieruchomości, jak i przedsiębiorców.

Oferujemy:

• prowadzenie postępowań o ustanowienie służebności przesyłu,
• reprezentację w sprawach o zasiedzenie służebności,
• dochodzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości,
• negocjacje z przedsiębiorstwami przesyłowymi,
• analizę stanu prawnego infrastruktury przesyłowej.

Naszym celem jest skuteczna ochrona interesów Klienta oraz wypracowanie optymalnych rozwiązań prawnych – zarówno na drodze polubownej, jak i w postępowaniu sądowym.

  

Skontaktuj się z nami, aby uzyskać profesjonalne wsparcie w sprawach dotyczących służebności przesyłu.